Keith, şirketimizin kuruluşundan yalnızca dokuz yıl sonra, mühendislik eğitimi sırasında BSL bünyesine katıldı. Artık şirket genelinde Mühendislik ve Kalite ile ilgili tüm süreçleri yönetiyor.
Bu hafta Keith ile bir araya geldik ve bugüne kadarki mühendislik kariyerinden kısaca bahsetmesini istedik:
Mühendis olmanızda size ne ilham verdi?
Sanırım mühendis olmam her zaman kaçınılmazdı. Sürekli bir şeyler inşa eden ve parçalara ayıran, LEGO ve Meccano setleriyle oynayan o çocuk bendim.
Annemin başkalarına anlatmayı çok sevdiği çocukluk “vukuatlarımdan” biri, yeni aldığı bir şampuan şişesinden tam olarak kaç fıstık şampuan çıkacağını öğrenmeye karar vermemdi. Yani evet, her zaman bu tür şeylere bir yatkınlığım vardı; nesnelerin nasıl çalıştığını görmek için onları hep sökmeye çalışırdım!
Bu yüzden Meccano setindeki tüm tornavidalara el konulmuştu; çünkü beni televizyonun arkasında, arka kapağını sökmeye çalışırken yakalamışlardı. (Üstelik bu, içinden on binlerce volt akım geçen büyük, tüplü televizyonların olduğu dönemdi.) Tek amacım içindeki tüm o insanların nerede olduğunu görmekti!
Benzer şekilde, ne zaman anneannemle dedeme gitsek, orada içi eski saatlerle dolu bir çekmece bulunurdu. Yayları ve küçük dişlileri olan, gerçek mekanik saatlerdi bunlar. Anneannemlerdeki eğlencem, o çekmece ve birkaç küçük aletle baş başa bırakılmaktı. Saatleri sökerdim (asla geri toplayamazdım), ama beni saatlerce oyalardı!
Dolayısıyla tek bir ilham anı olduğunu düşünmüyorum. Isambard Kingdom Brunel hakkında bilgi edinip “Tamamdır, ben mühendis olmak istiyorum” dediğim bir an yaşanmadı. Bu daha çok… zaten hep yürüdüğüm bir yoldu. Yanıtı aranan tek soru, ne tür bir mühendis olacağımdı.
Bununla bağlantılı olarak: Mühendislik eğitiminize ilk başladığınızda, hangi alana yönelmek istediğinizi biliyor muydunuz, yoksa bunu deneme yanılma yoluyla mı keşfettiniz?
Bunun muhtemelen konuların daha uygulamalı hale geldiği A-level (lise son) dönemine kadar netleşmediğini söyleyebilirim.
Doğal olarak, ilerledikçe biraz uzmanlaşmanız gerekiyor; her şeyi birden yapmaya devam edemezsiniz. Bu nedenle zamanla daha çok keyif aldığınız alanlara yöneliyorsunuz.
GCSE (ortaöğretim) döneminde bir yabancı dil (Fransızca ya da İspanyolca) ve ardından tarih veya coğrafya seçmek zorundaydık. Belirli şartları yerine getirmek gerekiyordu. Ayrıca biyoloji, kimya ve fiziği içeren “triple award science” programını tamamlamamız gerekiyordu. Üçünü de almak zorundaydınız, ancak ilginçtir ki karşılığında yalnızca iki sertifika verilirdi! Bunun yanında herkes İngiliz Dili ve İngiliz Edebiyatı derslerini de alırdı.
En sonda serbestçe seçebileceğiniz belki bir veya iki ders olurdu. Ben doğrudan Tasarım Teknolojisi’ni seçtim, ayrıca Bilişim dersi de aldım. Bu biraz yazılım ve programlama tarafına eğilmemi sağladı. Fakat beni asıl cezbeden alan Tasarım Teknolojisi oldu.
Ardından A-level aşamasında, gelecekte nerede olmak istediğinizi ciddi şekilde düşünmeye başlarsınız. Yine de 16-17 yaşlarında olduğunuz ve henüz yeterli bilgiye sahip olmadığınız için bu karar oldukça zordur. Keyif aldığınız pek çok alan vardır ve seçenekleri daraltmak zorlayıcı olabilir.
Sonunda hedeflerinizle örtüşen bir ders kombinasyonu oluşturmanız gerekir. Benim adıma matematiği hiç sevmezdim, açıkçası hâlâ da pek sevmem. Ancak mühendislik için buna mecbursunuz. Dürüst olmak gerekirse bu konuda hiçbir zaman çok başarılı olamadım. Lisans eğitimim boyunca durumu idare edebilmek için sürekli daha gelişmiş hesap makineleri alıp durdum!
Bu yüzden A-level döneminde yeniden matematik, fizik ve Tasarım Teknolojisi’ne odaklandım.
Etüt saatlerinde tüm ders boyunca RS kataloğunu karıştırdığımı hatırlıyorum. O zamanlar bu katalog, karton kutusunda dört ciltten oluşan devasa bir kitap setiydi. Çıkış zili çalana kadar oturup onu incelerdim. İşte o dönemde mühendisliğe giderek daha fazla ilgi duymaya başladım.
Peki BSL bünyesinde ne kadar süredir çalışıyorsunuz ve ilk göreviniz neydi?
Şirketle ilk temasım, üniversite yıllarımda 1999 yılındaki bir staj programı vesilesiyle oldu. Dört yıllık bütünleşik Yüksek Mühendislik (MEng) programındaydım. Normalde önce lisans (BEng) yapılır, ardından yüksek lisans için geri dönülür; fakat açıkçası A-level sınav sonuçlarıma pek güvenmediğim için doğrudan lisansa başvurmuştum. O sıralar bu duruma epey canım sıkılmıştı.
Okulumuzda son sınıftaysanız üniversiteye başvururdunuz. Ben de Greenwich Üniversitesi’ne başvurdum. “14 puan yerine 18 puan alırsan seni doğrudan yüksek mühendislik (MEng) programına geçiririz” dediler. O puanı alabileceğimi hiç sanmıyordum… ama aldım! Böylece kendimi dört yıllık yüksek lisans programında buldum.
Bu programın bir parçası da üçüncü yılın ikinci döneminde gerçekleştirilen altı aylık endüstriyel stajdı. Şirket seçme zamanı geldiğinde danışman hocam, “Havaalanının yakınlarında küçük bir şirket var, Graham adında bir yetkili bulunuyor. Onu bir ara” dedi. Her şey böyle başladı.
O zamanlar çok küçük bir ekiptik. Yalnızca ufak bir ofisimiz ve test alanımız vardı. Altı aylık stajımı tamamladım, tatillerde gelip çalışmaya devam ettim ve mezun olduktan sonra bana tam zamanlı bir pozisyon teklif ettiler. Geriye dönüp baktığımda, bunun aslında altı aylık bir iş mülakatı olduğunu anlıyorum!
Graham muhtemelen o zamandan halefiyet planlamasını düşünüyordu. Küçük bir şirkette, geniş bilgi birikimine sahip birinin emekli olma ihtimaline karşı her zaman ileriye dönük düşünmeniz gerekir. Başlangıcım bu şekilde oldu; ilk 3D CAD çalışmalarının çoğunu üstlenirken bir yandan da Julian ile birlikte ürün geliştirme süreçlerinde çalıştım. Mevcut ürünlerimizden bazıları hâlâ o dönemin izlerini taşımaktadır.
Gaz karıştırıcıları gibi mi?
Evet, ilk ayarlanabilir gaz karıştırıcısını Julian ile birlikte tasarlamıştık! İlk versiyonda ayar skalası olarak boş bir CD, göstergeleri okumak içinse üzerinde yarık açılmış bir kâğıt tabak kullanmıştık. Prototipimiz buydu! Şirket her gün öğle yemeği sağladığı için etrafta bolca kâğıt tabak bulunurdu.
Çalışmalarınızda hangi programları kullanıyorsunuz ve en çok hangilerini kullanmaktan keyif alıyorsunuz?
SOLIDWORKS benim göz bebeğimdir.
SOLIDWORKS CAD yazılımını 2001 yılından bu yana kullanıyoruz ve bu programı aslında kendi kendime öğrendim.
1999 yılındaki üniversite eğitimimin bir parçası olarak altı aylık bir endüstriyel staj yapmam gerekiyordu ve yolum BSL ile kesişti!
O dönemde iş yükü çok ağır olmadığından SOLIDWORKS’ü derinlemesine öğrenme fırsatım oldu. O yıllarda mühendislerin çoğu geleneksel yöntemlere alışıktı. Hatta şirkete ilk geldiğimde hâlâ aktif olarak kullanılan bir çizim masası vardı! Mimarlar gibi bu masaların başına geçer, her şeyi A1 kâğıtlara elle çizerdik.
Bu sırada ben, üniversitede neler başarabildiğini gördüğüm için 3D CAD kullanımını savunuyordum. Üzerinde çalıştığımız bazı projeleri 2D olarak görselleştirmek son derece güçtü; bazılarını SOLIDWORKS olmadan hayata geçirmemiz kesinlikle mümkün değildi.
İlk başlarda genel kanı, “Yalnızca yeni tasarımlar SOLIDWORKS ile yapılacak. Bu tüm şirket için bir bağımlılık haline gelmeyecek. Geleneksel 2D çizimlere devam edeceğiz” şeklindeydi. Ancak bu yaklaşım uzun sürmedi.
Bu konuda ısrarcı olduğunuza memnun olmalısınız!
Kesinlikle öyle. SOLIDWORKS’ten önce tasarımı elle çizer, ardından AutoCAD ortamında dijitalleştirilmesi için dışarıdan bir yükleniciye gönderirdik. Çizimler sürekli gidip gelirdi; hatalar, düzeltmeler derken tek bir çizimi onaylayıp yayımlamak haftalar sürebilirdi.
Hatta çizim teslim süreçlerini takip etmek için “çizim iletim formları” kullanmak zorundaydık. Şimdi ise tüm bu süreçler şirket bünyesinde yürütülüyor; bu da hem çok daha hızlı hem de son derece hassas sonuçlar sağlıyor.
Bununla birlikte, eski ürünlerimiz için bazı 2D çizimleri hâlâ muhafaza ediyoruz. Bugün ürettiğimiz birçok ürünün temeli yıllar öncesine dayanıyor. Ancak ekibe yeni katılan Tom gibi isimler daha önce 2D yazılım bile kullanmamış durumda; bu tam anlamıyla bir nesil değişimi. Günümüzde hâlâ 2D çizimlere bağımlı kalmak biraz çağ dışı hissettiriyor.
Bunun ötesinde, muhasebe yazılımımız olan Sage ile ve web sitesiyle de ilgileniyorum. Bir aksaklık yaşandığında genelde çözen kişi ben olurum. Bunu özellikle istediğimden değil, elimden geldiği için yapıyorum. Yazılıma her zaman bir yatkınlığım oldu; parça tasarımı, montaj, teknik çizim, render veya görselleştirme olsun, hepsi benim uzmanlık ve konfor alanımdır!
BSL’deki çalışmalarınızın en heyecan verici yanı nedir?
Benim için en heyecan verici şey, bir ürün ortaya koymanın verdiği histir; bir fikrin taslaktan veya 3D modelden çıkıp somut, gerçek bir nesneye dönüştüğünü görmek. Hele bir de çalışıyorsa, değmeyin keyfime!
Gerçekten harika bir duygu. Tasarlıyorsunuz, bazen yurt dışındaki bir talaşlı imalat atölyesine gönderiyorsunuz ve birkaç gün sonra parça elinize ulaşıyor. Ve tam da tasarladığınız gibi çalışıyorsa, işte sihir tam olarak bu. Özellikle de ilk denemede çalışması paha biçilemez. Başarınızı bunun ne sıklıkla gerçekleştiğiyle ölçersiniz.
Gelecekteki hangi mühendislik inovasyonu sizi en çok heyecanlandırıyor?
İşin zor yanı da bu; söylersem bu makaleyi yayımlayamayız! BSL bünyesinde üzerinde çalıştığımız heyecan verici gelişmelerden ve inovasyonlardan bazıları gizlilik kapsamındadır, ancak genel hatlarıyla değinebilirim.
Bizim için inovasyonu asıl tetikleyen şey, şu anda hayır demek zorunda kaldığımız taleplerdir. Bir müşteri bize geldiğinde uygun ürünümüz veya teknik kabiliyetimiz olmadığı için yardımcı olamıyorsak, bu durum gelecekteki geliştirmelerimiz için yeni fikirler doğurur. Başarılı bir mühendis olmanın bir parçası da ne zaman evet demeyeceğini bilmektir. Ne zaman ve nasıl hayır deneceğini bilmek gerçek bir uzmanlıktır.
Pazarın nereye gittiğini, nelere hayır dediğimizi ve neleri yapabileceğimizi öngören bu düşünce yapısı, mühendisliğimizin geleceğini şekillendirmektedir.
Bu göreve ilk başladığınız döneme dönecek olsanız, genç halinize ne tavsiye ederdiniz?
Muhtemelen… daha cesur olmasını söylerdim. Özellikle de seyahat konusunda. Eskiden seyahat etmekten ne pahasına olursa olsun kaçınırdım, bunu inanılmaz derecede stresli bulurdum. Fakat geriye dönüp baktığımda en unutulmaz anılarımın o seyahatler olduğunu görüyorum.
Bir keresinde Çin’e bir seyahat düzenlemiştik. Çevirmenimiz Charlie Dang ile birlikte gaz şirketlerini ziyaret etmek için şehir şehir (Nanjing, Şanghay, Pudong) dolaşıyorduk. Her sunum tam olarak aynı noktada tıkanıyordu ve ben sorunun benden kaynaklandığını düşünüyordum. Ta ki üçüncü gün Charlie, “Fark basınç rölesinin (bias relay) nasıl çalıştığını anlamıyorum” diyene kadar. Çeviremediği kısım orasıydı ve her sunumun aksamasının nedeni buydu. Bu sorunu çözdükten sonra son sunumumuz çok daha başarılı geçti.
O dönemde son derece stresli bir deneyimdi; fakat şimdi geriye baktığımda güzel bir anı olarak kaldı.
O halde bu zamana kadar epey seyahat etmiş olmalısınız!
Evet; Çin, Polonya, Çek Cumhuriyeti, Amerika. En unutulmazlarından biri, Oregon’daki Portland’dan Montana’ya yaptığımız kara yolculuğuydu. Bir fuara katıldıktan sonra Montana’ya doğru yola çıktık. Gerçek Amerikan otoyolları, kömür trenleri ve her şeyiyle muazzam bir yolculuktu.
Kaldığım her otelde arızalı bir tuvalet vardı. Bir moteldeki tek kilit, kapı koluna dolanmış bir ipten ibaretti. Oda bir demir yolu geçidinin hemen yanındaydı ve devasa kömür trenleri gece boyunca her 15 dakikada bir siren çalarak geçiyordu. Gözümüzü bile kırpamadık. Ama dediğim gibi, kesinlikle unutulmazdı.
Peki, mühendis olmak isteyen birine vereceğiniz en önemli tavsiye ne olurdu?
Akademik açıdan matematik, fizik ve tasarım teknolojisine ihtiyacınız var; bilişim de oldukça fayda sağlar. Lisans programına kabul edilmek için doğru dersleri almış olmalısınız. Ancak bunun ötesinde şunu söyleyebilirim: Tutkunuzu ortaya koyun.
Biri bana bitki sulama sistemi kurmak veya 3D yazıcıyla modeller tasarlamak gibi kişisel proje örnekleriyle gelse, bu benim için gösterişli bir öz geçmişten çok daha ilgi çekici olur. Özellikle BSL’de işi sonuca ulaştırabilecek, yani prototipler üretip bunları test edecek ve geliştirecek insanlara ihtiyaç duyuyoruz.
Temel bir matematik bilgisine elbette ihtiyacınız var; fakat bu en güçlü yönünüz değilse bile iyi bir hesap makinesiyle durumu idare edebilirsiniz! Okulda öğrendiklerinizin birçoğu iş hayatında doğrudan karşınıza çıkmayacaktır. Gaz karıştırıcısı üretmek üzerine verilmiş bir üniversite diploması yoktur. Bu işin bir kısmı doğrudan… tecrübeye dayalı bir birikim ve pratik denemelerden ibarettir.
Sınavlara gelince, onları geçmek başlı başına bir beceridir. Hangi konuların çıkabileceğini öngörmeyi öğrenin. İyi yanıtlayabileceğiniz yüksek puanlı sorulardan başlayın. Ben A-level sınavlarını bu şekilde tamamladım!
Bir günlüğüne ekipten birinin rolünü üstlenme şansınız olsa, bunu ister miydiniz?
Julian kendi işini çok sevdiği için bunu istemeyeceğini söylemişti; dürüst olmak gerekirse ben de aynı fikirdeyim. Zaten zaman zaman diğer departmanların işlerine de dahil oluyorum, dolayısıyla diğer çalışma arkadaşlarımın neler yaptığını görebiliyorum. Ancak tam zamanlı olarak o görevlerde yer almak istemezdim. Kendi işimi bu denli seviyorum.
Yaptığım iş tam olarak bu. Hayatım boyunca yapmam gereken işin bu olduğuna inanıyorum.
BSL’de geçirdiğiniz süre boyunca en çok gurur duyduğunuz an hangisiydi?
Aslında pek bahsedemeyeceğim bir an var! Sadece çok özel bir müşteri ve yüksek düzeyde uzmanlık gerektiren bir ürünle ilgili olduğunu söyleyeyim. Karmaşıklığı ve önemi açısından bugüne kadarki en büyük projemizdir.
Söyleyebileceğim tek şey, tamamen özel tasarım ve yüksek teknik özelliklere sahip bu ürün için o ilk siparişi almanın gerçek bir dönüm noktası hissettirdiğidir. Gerçekten fark yaratan bir mühendislik çalışmasıydı ve bununla gurur duyuyorum.
Mühendis olmasaydınız ne yapıyor olurdunuz?
Gençken pilot olmak istiyordum. Hatta Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne (RAF) katılmayı bile düşündüm; fakat görme yetisi konusunda oldukça katılar ve ben altı yaşımdan beri gözlük takıyorum!
Sonrasında, inanır mısınız bilmem ama, direksiyon eğitmeni olmayı düşündüm. Benim eğitmenim her zaman çok huzurlu görünürdü: arabayla gezer, sohbet eder, kendi çalışma saatlerini belirlerdi. Hatta çoğu eğitmenin atladığı yakıt pompasını kullanmayı bile bana o öğretmişti. Küçük bir ayrıntı gibi görünse de çok faydasını gördüm. Ya bu olurdu ya da muhtemelen tam zamanlı olarak mekanik işlerle uğraşırdım!
Örnek aldığınız bir mühendis veya mucit var mı?
Kendisi aslında benim okuduğum okula gitmişti ve A-Level Fizik laboratuvarına onun adı verilmişti. Aslen matematikçiydi; ancak (Spitfire uçaklarında kullanılan) Rolls-Royce Merlin motorunun süperşarjörü ve dikey kalkış yapabilen Harrier jetlerine güç veren Rolls-Royce Pegasus üzerinde çalışmıştı.
Okuldaki ödüllerden biri, bir jet motorunun ölçekli modeliydi. Bu tür şeyler bende kesinlikle derin bir iz bıraktı.
İş dışında hobileriniz var mı ve bunlar mühendislikle ilişkili mi?
Analog filmli fotoğraf makinelerini büyüleyici buluyorum. Özellikle 70’lerin sonu ve 80’lerin başındaki, tam dijitalleşme öncesi döneme ait olanlar harika. Bunlar, mekanik mühendisliğin küçük ölçekte ulaşabileceği en üst noktayı temsil ediyordu. Yaylar, kollar, dengeleme mekanizmaları; hepsi ideal boyutlardaki bir gövdeye sığdırılmıştı. Gerçekten muazzam mühendislik harikaları!
Evimde çoğu mühendiste olduğunu tahmin ettiğim bir 3D yazıcım da var. Ancak Yoda büstleri ya da Star Wars kaskları basmak yerine (sana söylüyorum Tom), benim yazıcım genellikle… kendisi için daha iyi parçalar üretiyor. Klasik mühendis bakış açısı işte: “O bağlantı parçasını ben daha iyi tasarlardım.”
İlk yazıcımı bir Kickstarter projesinden almıştım. Berbat bir cihazdı. Tasarımı yetersizdi ve destek hizmeti hiç yoktu; “Bir 3D yazıcı yapalım ve zengin olalım” diye düşünen birkaç kişinin işiydi. Bu durum kısa sürede bir topluluk projesine dönüştü: kullanıcılar bu cihazın gerçekten nasıl çalışacağını çözmek için birbirlerine destek oluyordu. Sonunda cihaz, kendisini geliştirecek parçaları üretebilecek düzeyde baskı almayı başaran, kendi kendini besleyen bir döngüye dönüştü. Kendi kusurlu yapısı içinde oldukça zekiceydi.
Ayrıca, muhtemelen Julian’ın da daha önce bahsettiği gibi, bir zamanlar bir müzik grubumuz vardı!
Bu bina henüz çoğunlukla boşken asma katta provalar yapardık. Julian solo gitardaydı; ben de her zaman bas gitara ilgi duymuştum, bu yüzden ekibe dahil oldum ve çaldıkça öğrendim.


Gaz karıştırma ekipmanlarımızın arkasındaki parlak zihinleri tanıttığımız özel röportajlarımızı takip etmeye devam edin.
Diğer blog yazılarımızı okumak isterseniz buradan ulaşabilirsiniz. Bizden gelen güncellemeleri kaçırmamak için bizi LinkedIn, Facebook, Twitter, YouTube ve Instagram hesaplarımızdan takip etmeyi unutmayın.




